کاربرد انواع گیربکس صنعتی

آشنایی با گیربکس های صنعتی که به عنوان یکی از قطعات پرکاربرد و مهم در دستگاه های صنعتی محسوب می شوند، امری ضروری است. گیربکس صنعتی نیرو و گشتاور را از یک محور چرخشی به محور (شفت) دیگر انتقال می دهد؛ به عبارتی دیگر، برای ایجاد گشتاور مورد نیاز دستگاه ها استفاده می شود. به همین دلیل، گیربکس صنعتی قطعه ای موثر و مهم در انتقال نیرو محسوب می شود و از اهمیت بالایی برخوردار است.

گیربکس صنعتی سنگین ترین و بزرگ ترین نوع گیربکس به شمار می آید که با استفاده از چرخ دنده های هلیکالی قدرت تحمل فشار و انتقال نیرو گشتاور بسیار بالایی را دارد. نیروی ورودی گیربکس صنعتی به وسیله الکتروموتور تامین می شود و ارتباط گیربکس با موتور از طریق کوپل مستقیم یا مکانیزم هایی مانند تسمه و پولی، کوپلینگ، دنده و زنجیر و… برقرار می شود. گیربکس صنعتی در موارد بسیار زیادی کاربرد دارد، که به طور کلی بیشترین کاربرد انواع گیربکس صنعتی شامل موارد زیر می شود.: 

سیستم های نوار نقاله
سنگ شکن و آسیاب ها
میکسر و همزن صنعتی
پمپ ها
توربین های بادی و آبی
جرثقیل و بالابرها
اکسترودرها
ماشین آلات و ابزارهای صنعتی
تجهیزات معدن
صنعت فولاد
فرآوری مواد غذایی
صنایع کاغذ 
صنایع بسته بندی
و …
در این مقاله درباره انواع گیربکس ها و کاربرد آن ها بیشتر صحبت خواهیم کرد.

کاربرد انواع گیربکس صنعتی
گیربکس های صنعتی براساس عوامل مختلفی مانند کاربرد، مکانیزم، نوع دنده و… قابل دسته بندی هستند. به عنوان مثال براساس مکانیزم تغییر سرعت به دو دسته کاهنده و افزاینده تقسیم می شوند. همچنین براساس نوع دنده های به کار رفته در گیربکس می توانیم آن ها را به ۴ دسته تقسیم بندی کنیم که شامل:

گیربکس حلزونی
گیربکس هلیکال (هلیکال شافت مستقیم، بول هلیکال، هلیکال آویز، هلیکال شافت موازی)
گیربکس خورشیدی
گیربکس سایکلو
در ادامه به کاربرد انواع گیربکس صنعتی می پردازیم.

کاربرد گیربکس حلزونی
گیربکس حلزونی

گیربکس حلزونی بیشتر در بالابرهای ساختمانی و صنعتی، میکسر و همزن صنعتی، نوار نقاله ها، صنایع بسته بندی و… استفاده می شود. این نوع گیربکس قیمت مناسب تری نسبت به سایر گیربکس های صنعتی دارد و به دلیل تعمیر و نگهداری آسان و همچنین عدم برگشت پذیری در نسبت تبدیل های 1:46 به بالا، در طیف گسترده ای از کاربردهای صنعتی استفاده می شود.

نوار نقاله ها (کانوایر)
بالابرها
ماشین های بسته بندی 
میکسرها
صنایع و تجهیزات کشاورزی
گیربکس نانوایی
گیربکس جک اسکرو
گیربکس جک اسکرو به منظور تبدیل حرکت چرخشی به حرکت خطی استفاده می شود و مکانیزم حرکتی مشابه با گیربکس حلزونی دارد؛ این حرکت خطی را می توان برای کاربردهای مختلف که نیاز به بلند کردن یا جابجایی بارهای سنگین دارند، استفاده کرد. از گیربکس جک اسکرو در بالابرها، تعمیرگاه های خودرو جهت بلند کردن خودرو از زمین، صنایع غذایی، تنظیم ارتفاع سطح سکوها و دریچه سد استفاده می شود. 

گیربکس جک اسکرو

کاربرد گیربکس خورشیدی
کاربرد گیربکس خورشیدی

گیربکس خورشیدی راندمان بسیار بالا و لقی کمی دارد و امکان کاهش دور خروجی تا سرعت بسیار پایین (حتی 0.1 دور در دقیقه) را ارائه می دهد. گیربکس های خورشیدی با دو مکانیزم عملکرد کاهنده و افزاینده تولید می شوند؛ کاربرد گیربکس خورشیدی کاهنده نسبت به افزاینده بیشتر بوده و در سایزهای مختلفی برای انواع کاربردهای صنعتی تولید می شود.

طراحی سیاره ای چرخ دنده ها در این گیربکس، امکان توزیع یکنواخت نیرو در چرخ دنده ها و ایجاد گشتاور بسیار بالا را فراهم می سازد. برخی از کاربردهای گیربکس خورشیدی صنعتی عبارت اند از: 

 صنایع کشاورزی: انواع میکسرهای ثابت و سیار، تجهیزات هرس و برداشت، کارخانه های بیوگاز، ماشین های بذر کاشت مکانیکی، خرمن کوب تراکتور، کلوخ شکن، تیلر
 بازیافت مواد و تصفیه فاضلاب: خردکن، کامپکتور، آسیاب، دستگاه های تصفیه آب، تیکنر
 معادن: مته، سنگ شکن، غربالگرها و ماشین های حفاری، بولدوزر
 صنایع دریایی: وینچ، بالابر، جرثقیل های عرشه، تجهیزات جابه جایی مواد
 راه سازی و ساختمان سازی: ماشین های غلتک آسفالت و جاده، جرثقیل های ساختمانی، کامیون های پمپ بتن
 کارخانه ها قند و شکر: آسیاب، دیفیوزرها، کریستال سازها
 کارخانه ها صنایع غذایی: مخلوط کن و آسیاب، ماشین آلات بسته بندی، تجهیزات حمل ونقل، دستگاه مختلف پخت وپز
 صنایع نظامی
 توربین های آبی و بادی
 صنایع فولاد
 کاربردهای سنگین صنعتی مانند دستگاه بالمیل
 در ادامه به چند کاربرد گیربکس خورشیدی کوچک اشاره می کنیم: 

 تجهیزات پزشکی رباتیک
 ربات های صنعتی
 پرینترهای سه بعدی
 تجهیزات برش لیزری
گیربکس سایکلو
گیربکس سایکلو تنها گیربکس صنعتی بدون چرخ دنده است و هدف از طراحی این گیربکس ها، شوک پذیری بسیار بالا است. از گیربکس سایکلو در دستگاه هایی که تحت شوک های ناگهانی اولیه یا شوک های مقطعی بسیار شدید قرار می گیرند، استفاده می شود. دستگاه های حفاری و میکسرها  از جمله بزرگترین مصرف کنندگان گیربکس های سایکلو هستند.

گیربکس هلیکال شافت مستقیم
گیربکس هلیکال شافت مستقیم معمولاً در میکسر و همزن صنعتی، کارخانجات آسفالت، نوار نقاله، صنایع پلاستیک، صنعت سیمان، صنایع خوراک دام و طیور و … استفاده می شود.

گیربکس هلیکال شافت مستقیم

گیربکس بول هلیکال
گیربکس بول هلیکال (شفت بغل یا پینیون کرانویل) با استفاده از دنده مخروطی، راستای محور ورودی و خروجی را به زاویه 90 درجه تغییر می دهد و می توان برخی تجهیزات جانبی مانند بک استاپ، شرینک دیسک و بازوی گشتاور را روی آن ها نصب کرد. از گیربکس های بول هلیکال یا مخروطی زمانی استفاده می شود که نیاز به تغییر جهت نیرو بین شفت ورودی و خروجی باشد. از جمله کاربرهای گیربکس بول هلیکال می توان موارد زیر را نام برد:

صنایع نساجی
الواتورها
میکسرها
ماشین های چاپ
صنایع دریایی
نوار نقاله
گیربکس بول هلیکال

گیربکس هلیکال آویز
گیربکس آویز برای دستگاه هایی که محدودیت فضا دارند و نیاز به گیربکس های هلیکال دارند، طراحی شده است. مهم ترین استفاده گیربکس هلیکال آویز در راهبر جرثقیل سقفی است ولی در کاربردهای دیگری مانند همزن صنعتی نیز استفاده می شود. روی این گیربکس ها می توانید ترمز مغناطیسی، شرینک دیسک و فلنج خروجی نصب کنید. گیربکس های شفت موازی و آویز، معمولاً از چرخ دنده های هلیکال استفاده می کنند و زیرمجموعه این گیربکس ها به شمار می روند. رایج ترین کاربردهای گیربکس شفت موازی و آویز شامل:

راهبر جرثقیل
نورد
دستگاه های جداسازی (Classifier)
کمپرسور 
میکسر
گیربکس های اکسترودر را هم می توان یکی از انواع گیربکس شفت موازی دانست که برای کاربرد خاصی با همین نام (دستگاه اکسترودر) به کار می رود.

گیربکس هلیکال آویز

گیربکس هلیکال شافت موازی و کاربردهای آن
گیربکس هلیکال شفت موازی برای کاربردهای سنگین استفاده می شود و با چند مرحله کاهش دور ساخته می شوند؛ صنایع فولاد، معادن، خردکن های سنگ معدنی، جرثقیل و بالمیل از جمله موارد پرمصرف گیربکس هلیکال شافت موازی هستند. این نوع گیربکس با نام گیربکس طرح روسی نیز شناخته می شود و قابلیت نصب سردکن روغن، فن خنک کننده، منبع انبساط روغن، رادیاتور هوا خنک و… را دارد.

منبع:

https://www.kalasanati.com/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D8%A8%DA%A9%D8%B3/258/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D8%A8%DA%A9%D8%B3-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA%DB%8C